De beste natuurboeken van 2021

Afgelopen zondag maakte het BNNVARA-programma Vroege Vogels de longlist van de Jan Wolkersprijs 2021 bekend. Dit is de prijs voor de beste Nederlandstalige natuurboeken. In dit overzicht lees je welke titels volgens de jury tot de beste natuurboeken van 2021 gerekend mogen worden. Let op: dit zijn dus alleen natuurboeken die in Nederland of België zijn verschenen en geschreven zijn in de Nederlandse taal.

Verrekijkers voor elke natuurliefhebber

Op CameraNu.nl vind je een groot assortiment verrekijkers. Voor de beginnende en de gevorderde vogelaar, voor kinderen, wandelaars, fietsers, vakantiegangers, etc.

De beste natuurboeken van 2021

De beste natuurboeken van 2021 zijn (of alfabetische volgorde van de auteursnaam):

De Zeearend – Nienke Beintema (Atlas Contact)
Een boeiend geschreven verhaal over de zeearend. De auteur gaat in gesprek met tal van deskundigen, in eigen land én wereldwijd. Ik heb genoten van dit boek.

Noord – Marieke ten Berge en Jesse Goossens (Lemniscaat)
Een prachtig geïllustreerd jeugdboek waarin je in 35 verhalen even zoveel dieren uit het Noorden ontmoet.

De Poel – Pauline de Bok (Atlas Contact)
Een filosofisch getint boek van Pauline de Bok. Zij beschrijft het jaar waarin ze zich vanwege de corona terugtrok in haar boerderij in Oost-Duitsland. Ze brengt haar groeiende ongemak over de droogte en de teloorgang van de natuur onder woorden waarbij ze zelfkritisch onderzoek niet schuwt.

Terra Ultima – Raoel Deleo (Lannoo)
Een ingenieus spel met fictie en werkelijkheid waarin een achttiende-eeuwse kapitein de wereld rondvaart op zoek naar onbekende streken én de dieren en planten die daar leven.

Het orakel van de bosnimf – Hans van Dyck (Lannoo)
Een boeiend verhaal over de wereld van de vlinders. Het is ook het verhaal van zorgenkindjes die als één van de eerste de gevolgen van klimaatverandering en verarming van landschappen ondervinden.

De gewiekste vogelgids – Nico de Haan en Elwin van der Kolk (ill) (Kosmos Uitgevers)
Een vernieuwende vogelgids van de bekendste vogelaar in ons land. Prachtig geïllustreerd door Elwin van der Kolk. Ik heb al menigeen met deze vogelgids zien rondlopen.

Aan zee, een kroniek van de kust – Martin Hendriksma (de Geus)
Dit boek past geheel in de trend van verhalende geschiedenisboeken. De geschiedenis van 500 jaar Nederlandse kust wordt op een verhalende manier verteld. Soepele taal en dus beeldend verteld. Voor iedereen die de zomervakantie doorbrengt aan de Nederlandse kust.

We vertrekken voordat het licht is – Wim Hofman (Querido)
Betoverende verhalen van Wim Hofman.

Het bijenbalkon – Caspar Janssen (Atlas Contact)
Caspar Janssen verhaalt over zijn pogingen om zijn stenen balkon om te toveren in een paradijs voor insecten. Het kost wat moeite, maar dan blijkt dat je zelfs een lelijk balkon kunt veranderen in een groen paradijs dat niet onderdoet voor een ‘echte’ tuin.

De onderwereld van de tuin – Romke van der Kaa (Atlas Contact)
Over tuinen gesproken: ook onder de grond bevindt zich een hele wereld. Wat gebeurt daar nu eigenlijk? En welke organismen leven er?

Boommensen – Jozef Keulartz (Noordboek)
Bomen blijken even complexe wezens als dieren en mensen. Grenzen vervagen tussen deze organismen. Keulartz gaat op zoek naar verschillen en overeenkomsten en vooral: naar actuele ontwikkelingen en naar de schauwzijden van de voortschrijdende inzichten.

De wind wijst de weg – Wouter Klootwijk en Irene Goede (ill) (Leopold)
Voor Wouter Klootwijk heb ik een zwak vanwege zijn geweldige televisieseries De wilde keuken en vooral: Klootwijk aan Zee. Hij schrijft ook jeugdboeken, waarvan dit zijn nieuwste is. Een prentenboek voor kinderen over vriendschap, natuur en klimaat.

De ontdekking van de natuur – Hans Mulder (Terra)
Weer één van die schitterende boeken die bronnen uit het verleden ontsluiten. Prachtige prenten van ontdekkingsreizigers met bijbehorende teksten. Adembenemend mooi. Maar: niet origineel. Het blijft een heruitgave van voortbrengselen van de geest uit het verleden.

Mother – Marsel van Oosten (Fontaine Uitgevers)
Dan liever een voortbrengsel van een hedendaagse geest, Marsel van Oosten die beschouwd wordt als één van de beste natuurfotografen ter wereld. Dit boek getuigt van een hoge betrokkenheid op Moeder Aarde en brengt in beeld waarom zij onze bescherming behoeft.

Wildernis-vernis – Norbert Peeters (Noordboek)
De herwildering van delen van Nederland kent ook schaduwkanten. Daar waar de natuur ongestoord haar gang mag gaan, ontstaat niet per definitie ‘het paradijs’.

Biografie van een vlieg – Jaap Robben en Paul Faassen (Loopvis)
Dit boek laat zich door mij lastig plaatsen. Ik heb het niet gelezen, wat voor de meeste boeken in dit overzicht geldt. Maar de informatie is zo summier dat ik er zelfs niet in slaag om het kort in te leiden. Toch maar snel zien te verkrijgen dus.

De eenhoorn en andere fantastische dieren die ooit leefden – Lotte Stegeman en Marieke Nelissen (ill) (Luitingh-Sijthoff)
Een rijk geïllustreerd boek waarin je kennis maakt met tal van dieren die helaas zijn uitgestorven of op het punt staan om uit te sterven.

De eik was hier – Bibi Dumon Tak en Marije Tolman (ill) (Querido)
Bibi Dumon Tak is volgens mij vaste gast op het jaarlijkse overzicht van beste natuurboeken. Geen wonder, want haar boeken zijn zonder uitzondering wonderschoon.

Dagboek van een fotograaf – Stephan Vanfleteren (De Bezige Bij)
Coronatijd betekende voor veel mensen ook: wandeltijd. Zo ook voor Stephan Vanfleteren. Hij gaat op pad, noteert en fotografeert. En zo ontstond dit boek.

Ode aan de nachtegaal – Dick de Vos (Knnv Uitgeverij)
Dick de Vos is auteur van een aantal boeken over vogels en hun zang. Nu een boek over de nachtegaal waarin je op een heel boeiende manier kennis maakt met de koning onder de zangers.

Het landschap, de mensen – Auke van der Woud (Prometheus)
Hoe hebben de inwoners van Nederland gedurende een paar eeuwen het landschap gevormd? Auke van der Woud gaat het op erudiete en onovertroffen wijze na. Mijn conclusie na het lezen van dit boek: over elke zandkorrel is in ons land nagedacht. Ons land is sinds de komst van de eerste mensen altijd cultuurlandschap gebleven.

In september maakt de jury de shortlist bekend. Dan zal dit overzicht van 21 titels gereduceerd worden tot de 5 allerbeste natuurboeken van 2021. Op zondag 24 oktober wordt in een speciale uitzending van Vroege Vogels de winnaar bekend gemaakt.

De Jan Wolkers Prijs is een initiatief van Vroege Vogels, het Wereld Natuur Fonds en de Volkskrant. De prijs wordt dit jaar voor de negende keer uitgereikt en bestaat uit een geldbedrag van 5.000 euro en een originele tekening van de winnaar, gemaakt door Siegfried Woldhek. De jury bestaat uit Karina Wolkers, Allard Stapel (Wereld Natuur Fonds), Daniel Gulpers (Vroege Vogels) en voorzitter Jean-Pierre Geelen (de Volkskrant).

Mijn tips voor natuurbeleving

Zo beleef je de natuur nog intenser!

(héél véél keuze, in nagenoeg heel Europa!)

(voor elk budget de drie beste opties)

(voor elk budget een paar opties)

(per provincie gesorteerd)

(aantrekkelijke planten voor vogels, vlinders en andere insecten)

(lees hier mijn tips om spechten, mezen en roofvogels naar je tuin te lokken)

(mijn persoonlijke top tien)