Alles wat je moet weten over de vliegenvanger

Waar denk je aan wanneer je het woord vliegenvanger hoort vallen? De kans is groot dat je aan een instrument of middel denkt om overlast van vliegen tegen te gaan. Je mept er een bromvlieg mee dood, of je lokt er vliegen mee die vervolgens dood gaan. Wist je dat er ook een natuurlijke vliegenvanger is? Eentje die bij zonsopkomst uit jagen gaat en dat blijft toen tot zonsondergang? Maak in dit artikel kennis met deze bijzondere vliegenvanger.

Alles wat je moet weten over de vliegenvanger

Nu schreef ik vliegenvanger in enkelvoud. Het zijn er echter meer, want ik heb het over een bijzondere vogelsoort waarvan er twee in ons land broeden: de grauwe vliegenvanger en de bonte vliegenvanger. Beide vogels kun je in tuin, park en bos tegenkomen. Daar broeden ze namelijk en jagen ze op insecten, waaronder op vliegen. Ik stel ze kort aan je voor:

Over de grauwe vliegenvanger

De grauwe vliegenvanger is de meest algemene van de twee. Het is een vrij onopvallende zangvogel. Hij is bruin van boven, lichterbruin van onderen, heeft streepjes op zijn voorhoofd en vage strepen op zijn borst. En hij vliegt aldoor achter vliegen, bijen, wespen en vlinders aan. Hij zit op een uitkijkpunt, een paal, tak of hek bijvoorbeeld en speurt voortdurend in de lucht naar insecten. Ziet hij een insect, dan vliegt hij erop af, vangt het in de lucht en vliegt weer terug naar zijn uitkijkpost. Daar veegt hij de angel uit het achterlijf van bij of wesp en eet het insect daar op, of voert het aan zijn jongen. In dit filmpje zie je er eentje in actie:

Deze zangvogel is van april tot augustus en september in ons land. Daarna trekt hij naar Afrika om er te overwinteren. Hij heeft een onopvallende zang die bestaat uit korte piepjes. Lees hier ook mijn artikel over 12 dingen die je moet weten over de grauwe vliegenvanger.

Over de bonte vliegenvanger

De bonte vliegenvanger broedt vooral in bosgebieden in het oosten en zuiden van ons land. Op de zandgronden dus. Daar broedt hij in spechtenholen en in nestkastjes. Terwijl mannetje en vrouwtje van zijn grauwe soortgenoot er hetzelfde uitzien, zien ze er bij de bonte vliegenvanger wel heel anders uit. Het mannetje is zwart met wit (soms heel donkerbruin met wit) en het vrouwtje is bruin met wit. Ook de bonte vliegenvanger jaagt op insecten, maar doet dat vaak in bomen en struiken. Daar zoekt hij tussen bladeren en takken naar insecten. Het viel me in dit filmpje op hoeveel rupsen hij ving om te voeren aan zijn jongen in een nestkastje:

Waarom zou je vliegenvangers naar je tuin lokken?

Zowel de bonte vliegenvanger als de grauwe vliegenvanger zijn buitengewoon nuttige vogels. Hoeveel insecten ze dagelijks vangen is nauwelijks na te gaan, maar het moeten er duizenden zijn. Zeker in de broedperiode, wanneer de jongen voortdurend bedelen om voedsel. Het mooie is dat vliegenvangers ook insecten vangen die wij maar een beetje zo-zo vinden. Wespen bijvoorbeeld, en vliegen. Deze natuurlijke bestrijders van insecten verdienen toch eigenlijk een plekje in iedere tuin? Veel beter dan vliegenvangers met batterijen of vliegenvangers met een mysterieus soepje waarin vliegen verdrinken. Let op: niet alleen vliegen verdrinken in dat soepje. Ook andere insecten gaan erin dood als ze onverhoopt in de vliegenval terecht komen.

afbeelding van de grauwe vliegenvanger

Lok deze insecteneters naar je tuin

Verwelkom de vliegenvangers daarom in je tuin. Hang een nestkast op voor de grauwe vliegenvanger. Dat is een nestkast met een balkon. Bonte vliegenvangers nestelen ook in nestkastjes voor koolmezen, dus nestkastjes met een gaatje ter grootte van een ouderwetse rijksdaalder erin. Koester bovendien ook andere vogels die insecten eten. Zwaluwen bijvoorbeeld. Die verorberen ook duizenden vliegen en muggen per dag. Lees daarom ook hoe je zwaluwen naar je tuin kunt lokken.

Verwelkom nieuw leven in jouw tuin dit broedseizoen!