De beste locaties om vogels te kijken aan de Noordzee

De Noordzee is een van de meest ongerepte natuurgebieden die ons land rijk is. Hoewel het ook de drukst bevaren zee ter wereld is, is de onderwaterwereld ontzettend rijk. En die rijkdom trekt ook vogels aan. Ook volgen tijdens de trek van noord naar zuid en andersom miljoenen vogels de kustlijn. En dan snap je dat de beste periode om vogels te kijken aan de Noordzeekust begint in september en doorloopt tot mei. Zelf trek ik de grenzen nog wat scherper: van september tot en met februari.

Maar wat zijn nu de allerbeste locaties om de vogels van de Noordzee te bekijken? Hieronder een overzicht. Klik op Lees meer voor meer informatie over de locatie.

1. De Brouwersdam
De Brouwersdam is zonder twijfel een van dé vogelboulevards in de winter. De beste tijd om de Brouwersdam te bezoeken is van oktober tot en met februari. In oktober arriveren kustvogels als paarse strandloper, zilverplevier, rosse grutto, rotgans, kanoet en drieteenstrandloper. Vanaf november maak je elke dag kans op een keur aan zeevogels. Denk aan roodkeelduiker, parelduiker, ijsduiker, ijseend, eider, zwarte zee-eend, grote zee-eend, topper, kuifduiker, geoorde fuut, roodhalsfuut, kuifaalscholver, zeekoet, alk, kleine alk, brilduiker en middelste zaagbek. Rustige dagen na een harde westenwind zijn het best. Dan maak je ook kan op jan-van-gent en jagers. Let ook op de grijze en gewone zeehonden die je er vrijwel altijd ziet. Wil je fotograferen, zorg dan dat je voor of na hoog water aanwezig bent. Neem onder aan het talud plaats en wacht tot de steltlopers voorbij marcheren. Lees meer.

 
 

2. De Zuidpier van IJmuiden
Wat de Brouwersdam is in de Zeeuwse Delta, is de Zuidpier van IJmuiden voor Noord-Holland. Dit bouwwerk steekt twee kilometer de Noordzee in. Aan weerszijden kun je er zeevogels zien. De soorten komen overeen met die van de Brouwersdam. Wel maak je hier veel meer kans op de jan-van-gent. Wat ik een groot voordeel van de Zuidpier vind is dat je vrijwel altijd rustig water hebt. Komt de wind van (zuid)west, dan is het water aan de binnenzijde rustig. Waait er een oostenwind, dan is het water overal vrij rustig. De beste periode voor de pure zeevogels begint in oktober en loopt tot en met februari. Vanaf begin september maak je op de Zuidpier ook kans op de meest uiteenlopende trekvogels. Fitis, sijs, roodborst en ransuil zijn zomaar een paar soorten die op of achter een rotsblok kunt zien zitten. Altijd verrassend, de Zuidpier. Let op dat bij harde wind de pier gesloten wordt. De Noordpier van IJmuiden levert overigens dezelfde soorten op. Aangezien de vogels gewend zijn aan vogelaars en vissers, zijn ze niet zo heel schuw. Ideaal dus voor fotografen. Lees meer.

3. De Maasvlakte
De Maasvlakte is een van de beste locaties om de najaarstrek te volgen. Vanaf eind augustus trekken grote groepen zangvogels door. Denk aan tapuit, beflijster, goudhaantje, bonte vliegenvanger en draaihals. En elk jaar worden er dwaalgasten gemeld. Het hoogtepunt van de vogeltrek ligt in de eerste weken van oktober. Vroeg uit de veren en hopen op rustig weer met een matige oostenwind. Op de duinen is een zeetrektelpost gesitueerd. Hier kun je de zeetrek volgen. Beste tijd: tussen oktober en maart. Anders dan op de Zuidpier en de Brouwersdam komen de zeevogels op grote afstand voorbij. Telescoop mee dus. Eigenlijk is dit een locatie voor de gevorderde vogelaar met een sterke voorliefde voor zeevogels. Lees meer.

4. De havenhoofden van Scheveningen
Voor mij hebben de havenhoofden van Scheveningen iets minder allure dan de Brouwersdam en de Zuidpier van IJmuiden. Maar doordat de havenhoofden een flink eind de Noordzee in steken, zijn het ook goede locaties om zeevogels te zien. Voor de soorten verwijs ik naar de opsomming bij de Brouwersdam. Ik teken hierbij wel aan dat het aantal soorten dat je in Scheveningen ziet, meestal stukken kleiner is dan op de Zuidpier of aan de Brouwersdam. Maar je maakt altijd kans op een bijzondere soort als kleine of grote burgemeester die zich soms wekenlang in een van de binnenhavens kunnen ophouden. Een kustvogel die je in najaar en winter vrijwel altijd ziet is de paarse strandloper. Lees meer.

5. Westenschouwen
Het duingebied van Westenschouwen op het Zeeuwse eiland Schouwen-Duiveland is de plaats waar honderduizenden, zo niet miljoenen zangvogels de Oosterscheldemonding oversteken. Van half september tot half oktober is dit hét vogelmekka voor wie de trek wil volgen. Zorg dat je een uur voor zonsopgang aanwezig bent op het hoogste duin. Om zeevogels te kijken is dit geen ideale locatie.

6. Westkapelle
De zeetrektelpost op de zeedijk van Westkapelle is een befaamde locatie om zeevogels te kijken. Let op: evenals de zeetrektelpost op de Maasvlakte is het hier een kwestie van op grote afstand voorbij vliegende vogels bekijken. Telescoop is onmisbaar, evenals ervaring en volharding.

Wil je zeevogels kijken, dan staan voor mij de Brouwersdam en de Zuidpier van IJmuiden met stip op nummer één (en twee). Hier maak je de grootste kans op vogels die op het talud of vlak ervoor verblijven. Dat kijkt een stuk makkelijker dan zeevogels die op grote afstand voorbij vliegen.

schol-in-de-noordzee
alle vogels van europa
kustvogels
de ramp kees slager

Pijlstaarten

Dit mannetje en vrouwtje pijlstaart wensen je een vogelvriendelijke jaarwisseling toe. Bij ons in Alblasserdam is daar echter geen sprake van. De hele dag wordt er al flink geknald. Hopelijk is het op het Schor Wilhelminapolder iets rustiger. Daar filmde ik dit paartje.

Recensie: De levens van Jan Six, Geert Mak

Boeken algemeen

Het is oudjaar en bij de laatste dag van het jaar past een monumentaal boek. De afgelopen week heb ik met veel plezier het nieuwe boek van Geert Mak gelezen, De levens van Jan Six. In deze geschiedenis van een elitefamilie en de stad Amsterdam maak je een tijdreis die vier eeuwen geleden begint. Elke pagina brengt je een stapje dichterbij het heden. Een van de beste boeken die dit jaar verscheen. Niet voor niets op de tweede plaats voor de NS Publieksprijs 2017. En nog mooier:  Dit boek is de directe aanleiding tot het toekennen van de Prins Bernhard Cultuurfonds Prijs aan Geert Mak.

 

 

 

Lees verder

Witgatje foerageert in nieuwe natuur bij Hoedekenskerke

Mooie dorpjes liggen er op het Zeeuwse eiland Zuid-Beveland. Baarland, Nisse en zo ook Hoedekenskerke. Dat laatste dorp ligt tegen de Westerschelde aangeplakt. De oude Hervormde kerk als centraal baken, het station voor de stoomtrein als eindpunt. En tussen Hoedekenskerke en ‘s-Gravenpolder tippelde dit witgatje rond. In nieuw aangelegde natuur. Vast ter compensatie voor het een of andere infrastructurele project aangelegd. Of ik nu altijd zo gelukkig wordt van deze gebiedjes, ik weet het niet. Ze ogen vaak zo armoedig en weinig authentiek. En niet zelden zijn ze in lente en zomer overwoekerd door onkruid. Afijn, afgelopen dinsdag was ik wél gelukkig, want eindelijk lukte het me om een witgatje te filmen. Geen vogel zo schuw als een witgatje. Afschuwelijk, wat heb ik al vaak zitten schelden op een witgatje dat er vandoor ging nog voordat ik mijn camera gevonden had. Maar de dag na Kerst geen scheldpartij. Wel een heerlijk stille middag met in de hoofdrol dit witgatje.

Een kleine zwaan komt te voorschijn achter een knobbelzwaan

Bij ons achter Alblasserdam zouden kleine zwanen bivakkeren. Vandaag dus even tussen Alblasserdam en Oud-Alblas gespeurd tussen de groepen knobbelzwanen. En zowaar, toen een knobbelzwaan zijn kop verplaatste, kwam er opeens een geelzwarte snavel te voorschijn. Ik heb altijd moeite om het verschil tussen kleine zwaan en wilde zwaan te onthouden, dus snel de gloednieuwe gids Alle vogels van Europa erbij genomen. Die is heel helder. Bij de kleine zwaan komt het geel nooit tot of voorbij de neusgaten. Bij de wilde zwaan gaat dat geel er juist overheen. Welnu, dan is dit duidelijk een kleine zwaan. Er zouden ook wilde zwanen in de Alblasserwaard moeten zitten, maar die heb ik helaas nog niet kunnen vinden.

De mooiste eend van Nederland?

Wat vind jij de mooiste eend van Nederland? De pijlstaart misschien? Of de krakeend met dat ragfijne verenpatroon? De slobeend met zijn bijzondere snavel? Of de mandarijneend soms? Nou ja, die laatste doet voor mij niet mee. Dit Chinese eendje is ooit ontsnapt en plant zich nu ook in het wild voort. Voor mij gooit de wintertaling hoge ogen. Kijk eens naar de kop. Nu eens iriseert de boog groen, dan weer blauw. Kijk eens naar de grijze veren op zijn rug. Minstens zo’n fijn patroon als bij de krakeend. En dan de kont. Prachtig geel, maar ik zie nu pas dat het eigenlijk twee gele vlekken zijn. We hebben het overigens wel over de mannetjes. De vrouwtjes zijn bruin, zoals gebruikelijk bij eenden. Is de wintertaling voor mij de mooiste eend van Nederland? De zomertaling gooit wat mij betreft ook hoge ogen, maar of ik die ooit zo dichtbij ga krijgen als hier vanuit de exquise vogelkijkhut in Inlaag Keihoogte bij Wissenkerke (Noord-Beveland)? Het is natuurlijk een wat triviale vraag die onmogelijk te beantwoorden is. Laat ik voor mezelf concluderen dat ik graag een wintertaling zie. En als ze zo dichtbij komen als in deze opname, dan is mijn dag geslaagd.

Alk voor de Spuisluis op de Brouwersdam

Lang geleden dat ik een alk zag. Vandaag viel me die eer weer eens te beurt. Al een paar dagen werd een alk gesignaleerd op de Brouwersdam en ook vandaag zwom hij er rond. Eerst ver voor de Spuisluis. Een stel Franstalige jochies hielden de vogel op afstand, tot onvrede van een tweetal Vlamingen. Het kwam gelukkig allemaal goed. De alk zwom van de ene oever naar de andere en liet zich van redelijk dichtbij fotograferen en filmen. Binnen een mum van tijd stond een groot aantal vogelaars om me heen. Het weerbeeld voor de komende dagen is bijzonder gunstig om kustvogels te gaan bekijken. Het is maar dat u het weet.

Recensie: Buit. Een jachtjaar, Pauline de Bok

Dit keer bespreek ik een wat controversieel boek. Dat mag je gerust beweren op een natuurblog als deze. Pauline de Bok houdt ook erg veel van de natuur. Maar haar liefde voor de natuur gaat ook door de maag. En aangezien ze een tweede huis in de Duitse deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren bewoont, kijkt ze niet alleen naar dieren als de kraanvogel, das en steenmarter, maar legt ze nu en dan ook een wild zwijn, ree of damhert om. Eigenhandig geschoten, met haar Mauser. Ze schrijft er over in haar boek Buit. Een jachtjaar.

 

 

 

Lees verder

Paarse strandloper in de branding van de Brouwersdam

Het is juist hoog geweest, het talud valt deels droog. Golven spoelen nog over het vlakke stuk, steltlopers als paarse strandloper, steenloper, drieteen en kanoet speuren naar voedsel. In deze opname de paarse strandloper. Op Tholen zie je geen paarse strandlopers en tijdens excursies naar de Brouwersdam in mijn tienerjaren was de paarse strandloper een graag geziene steltloper. Vandaar mijn voorliefde voor deze vrij onopvallende steltloper (denk ik).

IJseend voor de Brouwersdam

Afgelopen vrijdag, nadat ik die badende torenvalk had gefilmd, ging een andere o zo vurige wens in vervulling: een ijseend te filmen. Hij zat slechts een twintig meter uit de kant en ik wachtte het moment af waarop hij dook. In een draf met camera en al naar beneden en eenmaal beneden in elkaar duiken. En zo bleef hij warempel een tijdje voor de dam jagen en ik kon ik hem aardig filmen.