Maandelijks archief: augustus 2016

Dit is een zilveren maan

‘Dit is een zilveren maan,’ roep ik bij de waterval van Stillebach naar mijn dochter. De zwarte stip op de onderzijde van de achtervleugel en de helder witte stippen die te samen een maan vormen, zijn kenmerkend voor deze schitterende parelmoervlinder. In Nederland is het een zeldzame soort, maar in sommige veengebieden kun je hem in aardige aantallen zien rond vliegen. Ik verbaasde me overigens over de grootte van deze parelmoervlinder. Ik veronderstelde dat het een behoorlijk grote vlinder zou zijn. Maar de zilveren maan behoort tot de kleinere parelmoervlinders. Klein maar fijn.

de beste vogelgidsen voor kinderen

Bosparelmoervlinder

Bosparelmoervlinder en steppeparelmoervlinder vliegen allebei rond in de Oostenrijkse bergen. Zoek de verschillen tussen deze twee vrijwel identieke soorten. Gelukkig heb ik er een aantal van aardig dichtbij kunnen filmen. Want ja, onderscheid is er, zij het minimaal. Je moet namelijk naar de palpen kijken. Dit zijn de tasters op de kop. Die palpen staan vol met haren. De haren van de bosparelmoervlinder zijn zwart en bij de steppeparelmoervlinder rood en zwart of alleen rood. En daarbij heeft de steppeparelmoervlinder ook nog eens een gele ‘neus’. Welnu, ‘mijn’ vlinder heeft duidelijk enkel zwarte haren op zijn neus en dus is het duidelijk: een bosparelmoervlinder. Dit schitterende vlindertje kun je gelukkig ook in Nederland bewonderen, en wel op de Hoge Veluwe. Ik kwam hem tegen in het Pitztal in Oostenrijk.

de beste vlindergidsen van dit moment

Parende zwartsprietdikkopjes

De dagelijkse column van Koos Dijksterhuis in Trouw is vrijwel altijd een genot om te lezen. Vandaag schrijft hij over het zwartsprietdikkopje dat gelukkig nog in heel Nederland voorkomt. Laat alsjeblieft wel wat oud gras staan want in de bladscheden van oude stengels leggen de vrouwtjes hun eitjes. Wie dat gras maait, maait ook de dikkopjes. Voor deze parende zwartsprietdikkopjes moest ik evenwel negenhonderd kilometer rijden. Naar het Pitztal in Oostenrijk. Onder aan de waterval van Stillebach zag ik hoe twee dikkopjes elkaar benaderden om tenslotte doodstil in een grasstengel te blijven hangen. Na een uurtje hingen ze nog in deze liefdeshouding!

de beste vlindergidsen van dit moment

Recensie: Gilead, Marilynne Robinson

gileadMet haar boek Gilead won de Amerikaanse schrijfster Marilynne Robinson de Pulitzer Prize, een van de belangrijkste boekenprijzen ter wereld. Tijdens mijn vakantie in Oostenrijk las ik het voor de tweede maal. Ik lees zelden tot nooit een roman voor de tweede maal, maar voor de romans van Marilynnne Robinson maak ik een uitzondering. Slow reading zou je de leeservaring van al haar romans kunnen noemen, zo slow dat elke zin, ja haast elk woord, ertoe doet. De rijkdom aan ideeën is zo groot dat je bij een tweede lezing geraakt wordt door heel andere facetten.

Koop dit boek

 

 

 

 

In de roman Gilead blikt John Ames terug op zijn leven in de wetenschap dat hij niet lang meer te leven heeft. Angina pectoris, een hartkwaal, gaat hem binnenkort naar zijn Schepper brengen. Nu schrijft hij zijn geestelijke testament op, een dagboek, waarin hij die dingen noteert die hij wil overdragen aan zijn zevenjarige zoon. Het brengt zijn gedachten terug bij de dagen dat hij gelukkig getrouwd was met Louisa. Maar Louisa stierf al vroeg en hun enige kind met haar en toen was John Ames alleen. Door een grote genade, zoals hij het zelfs noemt, verscheen de raadselachtige Lila in zijn leven. In een van de meest liefdevolle passages beschrijft Ames hoe hij destijds naar haar uitkeek. Hoe hij, toch veel ouder dan haar, zich destijds niet helemaal meer in de hand had. Eigenlijk is Gilead een liefdesbrief aan zijn zoon en indirect aan Lila. Ames blijkt een man met een groot hart. Een hart voor de wereld en een hart voor zijn gemeenteleden. Hij hoopt dat zijn zoontje de brief zal lezen als hij eenmaal volwassen is, en als Lila de brief niet zal hebben verbrand. Het ventje zal immers vaderloos opgroeien en dat besef dringt Ames tot schrijven. De ene generatie komt en de andere gaat, maar onderling blijven ze verbonden. Niet vreemd dat het mysterie van de doop voor dominee Ames een van de meest fascinerende is. Naast dat van het avondmaal, maar dat komt mede doordat hij ooit uit handen van zijn eigen vader een stukje beroet brood ontving dat hij nog altijd als een stukje avondmaalsbrood beschouwt.




Nu is John Ames zo ongeveer een van de minst zondige mensen die er op deze aard heeft rondgelopen. Zo komt hij althans in zijn geschrijf over. Maar schijn bedriegt. Ook Ames heeft een doorn in het vlees, en juist die doorn begint de laatste tijd aardig te steken. Het is de zoon van zijn collega-predikant en jeugdvriend Boughton. Toen de zoon van Bougton werd geboren, mocht Ames het ventje dopen en wat bleek: Boughton had hem vernoemd naar John Ames: Jack Ames Boughton. Jack ontwikkelde zich echter tot een enfant terrible. Hij maakte een armzalig schepsel zwanger en weigerde het kind te erkennen. Het kind stierf tot groot verdriet van zijn grootouders onder erbarmelijke omstandigheden. En Jack verdween voor jaren naar de grote stad. En uitgerekend nu verschijnt Jack weer op het toneel. Hij noemt John Ames ‘pappa’ maar de gesprekken die de twee voeren zijn ronduit stekelig. De een wil de ander niet begrijpen en Ames beklaagt zich in zijn memoires over het optreden van Jack. De gesprekken, vaak over theologische onderwerpen, brengen hem in verlegenheid. Jack drijft hem in het nauw en wat nog meer is: Jack maakt kennis met Lila en zijn zoon en die vermaken zich uitstekend met hem. De ergernis over Jack bereikt het hoogtepunt wanneer Jack zijn vertrek aankondigt, precies op het moment dan zijn vader, Boughton dus, ook aan zijn eindje begint te raken. Ook hij zal niet lang te leven meer hebben, maar zijn enige zoon zal hem niet bijstaan. Ames kan er niet bij, maar wordt uiteindelijk deelgenoot van het geheim dat Jack met zich meedraagt: hij heeft een relatie met een zwarte vrouw waarmee hij een zoontje heeft. Niemand in de familie Boughton is hiervan op de hoogte, de apartheid is in het Amerika van de jaren vijftig immers nog pregnant aanwezig. De goede Ames schenkt Jack genade, zegent hem zelfs bij diens afscheid en besluit Boughton op een milde wijze op de hoogte te brengen. Om te voorkomen dat zijn stervende jeugdvriend de schok van het geheim niet zal overleven, fluistert Ames hem het geheim toe terwijl Boughton in diepe slaap verkeert.

John Ames is een sereen en bewogen figuur die zijn zoontje zijn plaats wil geven die hem toekomt: in het geslacht Ames, met illustere figuren als grootvader Ames die ten strijde trok tegen de slavernij, broer Edward die tijdens zijn studie filosofie de brui gaf aan het geloof en natuurlijk met John Ames zelf, de vader die binnenkort het leven van het zevenjarige ventje zal stempelen als de vader-in-het-graf. Ondertussen voert Ames de ene theologische en filosofische discussie na de andere, in de hoop dat zijn zoon er later door verrijkt zal worden. Gilead is een bewogen roman waarvan de diepte haast niet te peilen valt. Ik kan me voorstellen dat ik deze roman ooit nog eens voor de derde keer ga herlezen.

Gilead / Marilynne Robinson / Arbeiderspers – Mozaïek / als paperback en eboek

Koop dit boek

 

banner literatuur

Tips van visdief
lila marilynne robinson
margje
de gegevenheid der dingen marilynne robinson
thuis marilynne robinson

Jonge rotzwaluwen worden gevoerd

In de zomer vogels filmen in de bergen zou een lastige opgave worden. Dat wist ik al van te voren. In de zomer vogels van dichtbij zien én filmen is veel lastiger dan in andere jaargetijden. De zangvogels zijn aan het ruien, het drukke verdedigen van het territorium en het voeren van jongen zijn achter de rug. Tijd om zich wat schuil te houden of om zelfs al naar andere streken te trekken. Op de rotszwaluw had ik stiekem wel gehoopt. Die zijn tot ver in de zomer actief en broeden soms twee keer. Rotszwaluwen vlogen rond ons vakantiehuis in Wenns, maar zie eens vliegende zwaluwen te filmen! Onder aan een kabelbaan hoorde ik opeens stel kuikens piepen. Op een balk onder een balkon zaten vier jonge rotszwaluwen. Ze volgen alles wat voorbij vliegt. Een wesp, helaas happen ze mis, en natuurlijk de ouders. Die weten de opengesperde bekjes feilloos te vinden.

de beste paddenstoelengidsen