Recensie: Heukels’ Flora van Nederland, Ruud van der Meijden

Heukels Flora van NederlandOver klassiekers gesproken: voor plantenliefhebbers is de Heukels’s Flora van Nederland dé plantenbijbel voor in het veld. Eind negentiende eeuw verscheen de eerste editie en nu ligt de 23e druk voor me. Deze druk bevat een wereldprimeur: de indeling van de plantenfamilies gaat in deze editie uit van wereldwijd DNA-onderzoek, en dus niet meer van uiterlijke kenmerken. De Heukels’ Flora van Nederland is de eerste veldgids ter wereld die deze indeling hanteert.

Koop dit boek

 

 

Lees verder

Propere jongen van de boerenzwaluw

In vogelkijkhut De Kluut in de Hellegatsplaten op Goeree-Overflakkee huisde een stel boerenzwaluwen. Ik filmde het nest op een regenachtige ochtend. De ouders vlogen laag over het water voor de hut en het was duidelijk dat er niet veel muggen vlogen. In het uur dat ik in de hut was, werden de jongen niet zo gek veel gevoerd. Kuikens van boerenzwaluwen blijken proper te zijn op hun nest. Kijk maar eens deze opname. Tijdens het voeren draait één jong zich om, steekt zijn achterste omhoog en laat de oudervogel het poeppakketje oppikken wegbrengen. Gelukkig zit er een vlies om het pakketje, zo blijft het heel tot het op de grond valt.

de beste vogelgidsen 2016

Recensie: Rother wandelgids Picardië, Thomas Rettstatt

Rother wandelgids PicardiëVeel mensen razen op weg naar hun vakantiebestemming in het zuiden door Noord-Frankrijk zonder te beseffen hoe mooi het daar is. Vanaf de snelweg zie je dat niet, daar zie je zo ver je oog reikt aan beide kanten saaie akkers. Maar wijk van de snelweg af en rij het binnenland in. Je komt de mooiste gebieden tegen, is onze ervaring! Ben je een actieve vakantieganger en natuurliefhebber, dan lijkt de Rother wandelgids Picardië een ideale wandelgids om kennis te maken met de fraaie natuur. Lees hieronder waarom.

Koop dit boek

 

 

Lees verder

Dolle grutto’s

Het is alweer een paar weken geleden dat ik deze opname maakte. Op een avond, behoorlijk wat wind, maar verder heerlijk stil rond de Donkse Laagten. De grote grijze snip was net verdwenen. Een paar hazen repten zich door het hoge gras en opeens vlogen de grutto’s als een dolle op en bleven als groep wiekend boven het gras vliegen. Tureluurs en kieviten deden ook vrolijk mee. Maar of de dolle weidevogels nu zo vrolijk waren? Terwijl ze zo bezig waren, zag ik aan de rand van de plas een paartje grutto’s met twee kuikens rond scharrelen. Toen ze mij zagen, doken ze snel het gras weer in. Maar waarom dat dolle gedrag? Waren er meer kuikens uit het ei gekropen? Liep er een roofdier door de wei? Daar zouden ze toch massaal op duiken zou je denken. Het is mij een groot raadsel. Mocht jij weten waarom die grutto’s zo reageerden, laat gerust een reactie achter.

de beste vogelgidsen 2016

Vogels kijken in Zeeuws-Vlaanderen




Voor ‘overkanters’ is het een beetje onbekend terrein: dat randje Zeeland aan de Belgische kant van de Westerschelde. Ook ik bezocht dit deel van Nederland niet eerder om er vogels te kijken, maar gisteren was het dan eindelijk zover. Een tijdje geleden sprak ik met auteur René Beijersbergen af om de kolonie dwergsterns te bekijken. René verrichtte jarenlang onderzoek naar het wel en wee van de dwergstern op de Hooge Platen, een belangrijk natuurgebied in de Westerschelde. Hij schreef er een prachtig boek over dat ik eerder besprak. Woon jij aan de overkant, of ben je er op vakantie, waag dan de overstap met het fietsveer Vlissingen – Breskens en verken het westelijke deel van Zeeuws-Vlaanderen. Het is er genieten.

In de Westerschelde, tussen de dorpen Nummer Eén en Hoofdplaat, ligt natuurgebied de Hoogte Platen. Onder aan de dijk ligt een stuk schor dat is droog gevallen. Het Waterschap groef het zand weg en legde er een sterneiland aan. Nu broeden er jaarlijks visdieven en dwergsterns op dat eiland en het leuke is: je kunt ze van dichtbij bekijken. Er is namelijk een fietspad aangelegd over dit buitendijkse gebied en de sterns trekken zich niets van je aan. Wil je de kolonie om welke reden dan ook vanaf de dijk bekijken, ook in die wens is voorzien: op de dijk staat een goed onderhouden vogelkijkhut.

Dit is trouwens weer zo’n typisch Zeeuws natuurgebied. Lekker zilt en dus met zoutminnende soorten als zeeaster, lamsoor en zeekraal. En waar zoutminnende planten zijn, daar zijn ook zoutminnende vogels. Dwergstern en visdief in het voorjaar tot eind van de zomer. Ook scholekster en kluut broeden in het gebied. We zagen een kleine zilverreiger en warempel ook nog een stel rosse grutto’s. Dat is best bijzonder voor eind juni. René vertelde dat dit groepje waarschijnlijk zal overzomeren. Op het slik zaten een paar honderd bergeenden en er kwam zelfs een volwassen lepelaar aanvliegen die op jacht ging naar garnalen en visjes. Voor bergeenden zijn de Hooge Platen een belangrijk ruigebied. Er verblijven in de ruiperiode duizenden bergeenden in het gebied. Een leuk weetje is dat tijdens de najaarstrek gedurende een week grote groepen krombekstrandlopers te bewonderen zijn vanuit de vogelkijkhut. Ze strijken neer, rusten even uit en eten zich weer vet om vervolgens snel verder naar het zuiden te vliegen. Merkwaardig genoeg zie je in dit deel van Zeeland geen rotganzen. Ik heb me daar altijd over verbaasd, want de kwelders in de Westerschelde doen toch in niets onder voor die van de Oosterschelde. De Hooge Platen lijken me een uitstekend gebied voor rotganzen om te overwinteren, om over het Verdronken Land van Saeftinghe maar te zwijgen.

Vanaf het fietspad heb je echter nog een ander fenomenaal uitzicht: de Hooge Platen is officieel de benaming voor de zandplaat die in de Westerschelde ligt. Op die plaat bevindt zich een van de grootste kolonies grote sterns van Nederland. Ook broeden er visdiefjes en dwergstern. Het grootste deel van de zandplaat loopt bij vloed onder water, een klein deel blijft echter altijd droog. Nou ja, altijd… Een combinatie van harde wind en springvloed wil het water wel eens zo hoog opstuwen dat alles onder water komt te staan. Als dat in mei of juni gebeurt, dan mislukken de broedsels van ongeveer 2.500 grote sterns, honderden visdieven en dwergsterns. Ook de kokmeeuwen zien hun legsel of kuikens dan verloren gaan. Nu gebeurt dat gelukkig niet al te vaak. Om de sterns op de zandplaat te kunnen volgen heb je een portie geduld en liever nog een goede telescoop nodig. Althans, wanneer je aan wal bent. Je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om vanaf de boot vogels te kijken. Dan kun je een stuk dichterbij komen, maar let op: je mag de Hooge Platen bij de broedkolonie niet betreden. De sterns foerageren meestal boven de geul tussen de dijk en de zandplaat. Op de plaat liggen bij eb trouwens vaak tientallen zeehonden te luieren.

Aan de binnenkant van de dijk, achter de vogelkijkhut, is een klein natuurgebiedje aangelegd. Een akker is afgegraven waardoor een plasdrasgebied is ontstaan. Hier zie je in het voorjaar en najaar ook steltlopers als tureluur, scholekster, kluut, zwarte ruiter of groenpootruiter. Een eind verderop, oostelijk van het dorp Hoofdplaat bevindt zich een soortgelijk gebied in de buitenbocht van de Plaskreek, een watergang die door de polder meandert.

Andere vogelgebieden in Zeeuws-Vlaanderen

Andere befaamde vogelgebieden in Zeeuws-Vlaanderen zijn het Verdronken Land van Saeftinghe, de Braakman, de Sophiapolder bij Oostburg en natuurlijk niet te vergeten de befaamde trekvogelpost bij Breskens. Ieder voorjaar passeren duizenden en duizenden trekvogels de telpost bij Breskens. Hier beginnen de vogels aan de oversteek van de Westerschelde. Er worden soms bijzondere soorten gezien als bijeneter, morinelplevier en dit jaar een grote groep vale gieren. En op de grens met België ligt misschien wel het meest befaamde natuurgebied van deze regio: het Zwin. Op de stranden van Cadzand kun je ook nog van een andere vorm van natuurbeleving genieten: naar fossiele haaientanden zoeken.

Natuuractiviteit

Tips van @visdief voor waaghalzen: beleef Zeeuws-Vlaanderen vanuit het perspectief van een vogel, ga een keer paragliden boven de natuur.

Boeken voor aan de Zeeuwse kust

#1. Reizen langs de waterkant door René Beijersbergen

Een grandioze studie naar het wel en wee van de dwergsterns op de Hooge Platen. Bevat verrassende waarnemingen en de conclusie is helder: de Westerschelde is ook internationaal een ontzettend belangrijk natuurgebied.

reizen langs de waterkant
Koop dit boek

#2. Haymann’s Zakgids kust- en Wadvogels van Europa

Een bijzonder handzame vogelgids voor wie vogels wil kijken aan de kust.

kustvogels
Koop dit boek

#3. Herken de kustvogel

Ook een handige vogelgids voor wie wil vogels kijken aan de kust. Is gelijkwaardig aan de gids hierboven. De keuze is aan jou!

herken de kustvogel

Koop dit boek

#5. Steltlopers van Europa

Wil je alles weten over alle steltlopers die in Europa voorkomen, schaf dan dit fenomenale boek aan. Grandioos!

steltlopers van europa

Koop dit boek

Tips van visdief
steltlopers van europa
alle vogels van europa
vogels kijken in de extremadura
zeeland

Hanenkam in een duinbos

Gisteren wandelden we door het duinbos achter Kasteel Westhove bij Oostkapelle en kwam ik warempel twee soorten paddenstoelen tegen. Ik ben geen kenner, maar gelukkig hebben we de sociale media tot onze beschikking. Het filmpje op Facebook geplaatst en al snel kwamen er twee bevrijdende reacties: hanenkam oftewel: Cantharellus cibarius. Cantharellen dus, een eetbare paddenstoel waarmee het in Nederland helemaal niet goed gaat. Hij staat op de Rode Lijst en dat zegt voldoende. Omdat ik mij als wildplukker beperkt tot wat de Oosterschelde ons geeft, heb ik ze enkel en alleen gefilmd. Zulke mooie paddenstoelen horen in een bos verder te groeien en hun sporen te verspreiden. Mocht je het willen weten: cantharellen schijnen een licht peperachtige smaak te hebben en je verwart ze makkelijk met de valse cantharel, maar geen nood: die laatste is slechts smakeloos en niet giftig. Laat ze maar gewoon staan, dat is voor de natuur het beste.

de beste paddenstoelengidsen

Sint-jacobsvlinder bij Kasteel Westhove

Vandaag brachten we een bezoek aan de Hooge Platen bij het dorpje Nummer Eén in Zeeuws-Vlaanderen. Auteur René Beijersbergen die jarenlang onderzoek deed naar de dwergsterns in het gebied gaf ons een privé-excursie door het buitendijkse natuurgebied. Een verslag van deze excursie volgt. Begin van de middag meerde het voetveer Breskens-Vlissingen weer aan op Walcheren en stapten we aan wal. Kasteel Westhove was ons volgende doel. In de duinen bij het kasteel komt een aantal fraaie dagvlinders voor. Vooral het icarusblauwtje maakte ons begerig. Die begeerte werd helaas niet gestild: geen icarusblauwtje gezien. Wel een sint-jacobsvlinder en zijn rupsen. Ik las zojuist in de veldgids Vlinders, rupsen en waardplanten dat de rupsen de gifstoffen uit het sint-jacobskruid opslaan in hun lijf, waardoor ze oneetbaar worden. Ook als vlinder blijven ze giftig.

beste vogelgidsen voor aan de kust