De beweegbare snavelpunt van de grutto

Gisteravond lang ik een paar uur onder mijn camouflagedoek voor een plasje in de Alblasserwaard. De grutto’s waren druk bezig, in de wei, de lucht én in de plas. Eén grutto streek geluidloos neer en ging uitgebreid badderen. Morgen publiceer ik die opname. Er was ook een grutto die het was rustiger aan deed. Hij keek behoedzaam om zich heen, stak zijn lange snavel aan aantal keer in het water en tenslotte tussen zijn veren. Tussendoor gaf hij zijn nek een uitgebreide krabbeurt en dat was het. Leek het op het eerste gezicht. Pas thuis zag ik dat hij een keer zijn beweegbare snavelpunt opende. Kijk, dat kunnen veel steltlopers met lange snavels: de snavelpunt openen, ook als de snavel aan het begin van de kop gesloten is. Het is een merkwaardig gezicht dat ik niet eerder in het veld waarnam. Gisteren dus eigenlijk ook niet, ik zag het pas thuis, op het beeldscherm van mijn laptop.

de beste natuurreisgidsen en wandelgidsen

Over vogels kijken in Bourgondië

Vorige week zaten we dus nog in Frankrijk, precies op de grens tussen Auvergne en Bourgondië. Terwijl de kinderen in de speeltuin in hun spel opgingen, probeerde ik vogels en hagedissen vast te leggen. In beide ben ik geslaagd. Wil je ook eens in de omgeving van Moulins en de Loire vogels kijken, lees dan mijn artikel over vogels kijken in Bourgondië (of: Bourgogne zoals de Franse naam luidt). In het hart van Bourgondië ligt het fantastische Parc Régional du Morvan. Een heuvelachtig gebied gedomineerd door akkers, weilanden, heggen en bossen. Vrijwel alle vogels die ik hieronder ga noemen, kun je ook in de Morvan zien. Wij verbleven tijdens onze vakantie op Domaine du Bourg in het dorpje Gannay-sur-Loire, op ongeveer een uur rijden van de Morvan. Dit dorpje ligt precies op de grens tussen Bourgondië en Auvergne en is dus een uitstekende uitvalsbasis om beide regio’s te verkennen. Zoals de naam van het dorpje al aangeeft, stroomt de meest bekende rivier van Frankrijk door de streek: de Loire. De oevers van de Loire zijn enorm rijk aan vogels. Ik heb een aantal vogeltochten ondernomen door zuidwest Bourgondië, ik kan je een bezoek aan deze streek aanraden. Het is een vogelgebied dat je echt moet ‘proeven’. Te voet, op de fiets of per auto. Je zult verstelt staan hoeveel vogels je zult zien. Lees het hele artikel.

de beste vogelgidsen voor kinderen

De ANWB Vogelgids van Europa eind mei weer leverbaar!

anwb vogelgids van europaGelukkig, de verschijning van de herdruk van de befaamde ANWB Vogelgids van Europa van Lars Svensson is in zicht: vanaf 31 mei 2016 is hij weer leverbaar. En dat vind ik goed nieuws, want de ANWB Vogelgids van Europa is de meest complete vogelgids van dit moment. Bovendien zijn de illustraties onovertroffen. De uitgever lijkt een verrassing in petto te hebben: de kleur van de cover en de betiteling zijn iets aangepast. Donkerblauw lijkt lichter blauw te worden. Ik vind het een mooie kleur en weet je wat ook zo prettig is? Je weet tenminste zeker dat je de nieuwste druk in handen hebt. Sommige handelaren bieden oude drukken aan tegen heuse woekerprijzen en heel misschien kom je bij een boekhandel nog een donkerblauwe tegen. Ik adviseer je: koop de lichtblauwe, dan heb je de meest recente versie in handen. Hij zal ongetwijfeld ook inhoudelijk hier en daar zijn aangevuld en geactualiseerd. Wil je als een van de eersten de nieuwste druk in handen hebben, dan kun je de ANWB Vogelgids van Europa nu al reserveren en wordt hij de 31e ‘automatisch’ bij je bezorgd.

Koop dit boek

Nu al de meest dramatische opname van dit jaar?

Veel mensen zullen na het zien van deze video zich afvragen wat er nu zo dramatisch aan is. Er gebeurt hoegenaamd niets. Ja, er loopt een grutto door een weiland. Op het laatst roept hij enigszins klagelijk, maar dat klagelijke is wellicht iets dat wij mensen erin horen. Een grutto die pas uit Afrika is teruggekeerd roept ook zo en dan zeggen we dat het een blij geluid is. Dat geluid is dus niet zo dramatisch. Wat dan wel?

Deze opname maakte ik vlak voor onze vakantie, eind april dus. De week dat het nog guur en nat was. En die dag had de boer het weiland waar deze grutto in loopt, gekortwiekt. Koeien eten gras en aangezien koeien niet altijd in de wei lopen, moet er gras worden geoogst. Liefst zo vroeg mogelijk in het seizoen, want dan kan er later in het jaar nog één of twee keer worden gemaaid. Deze grutto had hoogstwaarschijnlijk een nest in het hoge gras. Maar evenals gras zijn ook grutto-eieren niet bestand tegen de mechanische maaier van de boer. Weg nest, weg nakomelingen. Albert Beintema, auteur van het boek De grutto, verzuchtte het al: als hij eind april de boeren ziet uitrijden, dan weet hij dat die dag een slachting wordt aangericht. Onder grutto’s, die in totaal minimaal tienduizend kuiken moeten grootbrengen om de soort te behouden. En die vorig jaar alles te samen niet meer dan vierduizend kuikens groot brachten.

De koning van deze weide bij Brandwijk is onttroond. Hij roept, maar krijgt geen antwoord.

de beste vogelgidsen voor kinderen

 

Boerenzwaluw van dichtbij

Gisteren had ik met de gele kwikstaart al een gezellige lentevogel, nu heb ik er weer één: de boerenzwaluw. De meeste boerenzwaluwen arriveren eind maart en blijven tot diep in september in ons land.  Curieus genoeg verbleven deze winter drie boerenzwaluwen in de buurt van Naarden. Er vlogen kennelijk nog genoeg insecten. De meeste boerenzwaluwen broeden in stallen. Het zijn vanuit menselijk perspectief nuttige dieren, want ze vangen duizenden en duizenden vliegen en muggen. Beestjes waar de meeste mensen het niet bepaald op hebben en daar hebben ze gelijk in. Lees het meesterlijke boek Geroezemoes in het gras van Dave Goulson maar eens. Goulson is wél groot liefhebber van al wat zes poten heeft en vertelt in een de hoofdstukken beeldend over het onderzoek dat hij deed naar vliegen. Wat mij betreft ruim baan voor deze boerenzwaluw op een kade in de Brabantse Biesbosch: liever een vlieg in de buik van deze prachtige boerenzwaluw dan op of in het eten op mijn bord.

de beste vogelgidsen van dit moment

Recensie: De man en het hout, Lars Mytting

de man en het houtTijdens onze vakantie in de Auvergne las ik het bijzondere boek De man en het hout van de Noorse schrijver Lars Mytting. En hier viel dit boek precies op zijn plaats. In de eerste plaats omdat je in die regio om de zoveel kilometer een perceel productiebos passeert. Als je even uitstapt om de wielewaal te beluisteren, vallen de mooie stapels hout je direct op. In de tweede plaats omdat we ons eeuwenoude Franse vakantiehuisje met een heerlijke Franse houtkachel warm stookten. Maar ik wil niet onvermeld laten dat we thuis ook fervente houtstokers zijn. Met het boek De man en het hout had ik een ode aan het kappen en stoken van hout in handen. En aangezien je hout kapt in een bos, kun je met recht beweren dat dit ook een soort van natuurboek is, nietwaar?

Koop dit boek

 

 

Lees verder

Van een gele kwikstaart word ik vrolijk

Gele kwikstaarten zijn echte lenteboden. In Nederland knalt alleen het geel van de wielewaal hem voorbij. Zie deze gele kwikstaart balanceren op prikkeldraad langs een akker in de Auvergne. Daar ver in Frankrijk wemelt het van de gele kwikstaarten. Je ziet ze zitten op prikkeldraad, op verkeersborden, op de al even gele bloemen van koolzaad en tussen de poten van Frankrijks nationale koe: de blonde d’Aquitaine. Ik had graag die ene gele kwikstaart op een koolzaadplant gefilmd, maar in mijn onhandigheid wist ik de camera niet snel genoeg te installeren. Met gele kwikstaarten weet je het maar nooit: de ene poseert zowat een hele minuut recht voor de auto, een ander gaat er schielijk vandoor. Deze gele kwikstaart gunde me gelukkig enig lentegeluk op een verder steenkoude ochtend.

Recensies van insectenboeken

Eindelijk een vrouwtje oranjetipje

Het oranjetipje is de lentevlinder bij uitstek. In de Alblasserwaard vliegt hij slechts op een paar plaatsen. Tot nu toe filmde ik enkel mannetjes, eenvoudig te herkennen aan het kenmerkende oranje op de vleugeltoppen. Vrouwtjes daarentegen zijn in vliegende vaart wat lastiger te herkennen. Die hebben geen oranje op de vleugels en lijken dan sprekend op een klein koolwitje. Als ze zitten is het wel weer eenvoudig: ook de vrouwtjes van het oranjetipje hebben dat prachtige groene gemarmer aan de onderzijde. Om een vrouwtje oranjetipje te filmen moest ik ver reizen: naar de Auvergne in Frankrijk om precies te zijn. In het heggenlandschap wemelt het op zonnige dagen van de oranjetipjes. Je ziet ze langs de struiken fladderen, zelden er overheen en gaan ze er toch overheen, dan volgen ze ook aan de andere kant de heg. Zo blijken heggen een belangrijke functie te vervullen in het landschap. Niet alleen voor vlinders trouwens. Ook voor vogels als roodborsttapuit, zwartkop, grasmus, grauwe klauwier en grauwe gors. Toen we Nederland via Antwerpen inreden, viel meteen op hoe steriel onze polders zijn. Uitgestrekte vlakten met zaaigoed die waarschijnlijk met gif moeten worden beschermd. En dan bovendien ook nog eens geen heggen. Laten we eens heggen aanplanten langs wegen en akkers. Een mix van meidoorn, sleedoorn, vlier en eik. Zul je zien hoe snel de natuurwaarden van onze polders zullen toenemen! En is het meteen ook weer heerlijk fietsen over ‘s Heren wegen.

de beste vlindergidsen van dit moment

Grauwe klauwier langs de Loire

De afgelopen week brachten we door in het meest noordelijke puntje van Auvergne, tussen die prachtige rivieren de Loire en de Allier. Om preciezer te zijn: we zaten precies op de grens tussen Auvergne en Bourgogne. Een prachtig gebied om vogels te kijken. Het heggengebied langs de oevers van de Loire is het leefgebied van de grauwe klauwier. Zowel op de linker- als op de rechteroever zag ik er een aantal. In deze video zie je eerst een vrouwtje van dichtbij. Daarna een mannetje. Wil je meer lezen over vogels kijken in het noorden van de Auvergne, klik dan hier.

de beste natuurreisgidsen en wandelgidsen