Recensie: Het veen, de vlinder en de openbaring, Caspar Janssen

het veen, de vlinder en de openbaringAf en toe steekt de menselijke gekte de kop weer op. De Tulpengekte in de zeventiende eeuw is een legendarisch voorbeeld. En de zogenaamde ‘internetbubbel’ is een voorbeeld van recentere gekte. Nou, een eeuw geleden had je gekte vanwege de grote vuurvlinder. Die gekte trof niet slechts één persoon die toevallig een grote vuurvlinder ontdekte, nee, complete volksstammen van overzee waren in de ban van de grote vuurvlinder die in Friesland was ontdekt. Het insect waande men destijds als uitgestorven, groot was de opwinding dat er toch nog een paar bleken rond te vliegen! Caspar Janssen beschrijft de gekte in zijn meeslepende boek Het veen, de vlinder en de openbaring.

Koop dit boek

 

 

Lees verder

Gratis herkenningskaarten voor blauwtjes, zandoogjes, witjes en blauwe juffers

boomblauwtje

Vlinders en libellen zijn soms bar lastig uit elkaar te houden. Veel mensen hebben bijvoorbeeld moeite om blauwtjes te herkennen. Waarbij ik direct moet bekennen: ook ik. Deze zomer filmde ik talloze blauwtjes in de Franse Alpen. Een aantal compleet versleten. Zelfs voor kenners is het dan nog heel moeilijk om de vlinder te herkennen. Maar sommige ook in volle glorie, en ook dan was het vrijwel altijd flink puzzelen. En zelfs bij duidelijke opnamen van blauwtjes ben ik er simpelweg nog steeds niet uit welke soort het is. Al die stipjes, puntjes, oogjes en patronen ook! In Nederland komen volgens de Vlinderstichting 10 soorten blauwtjes voor, waarvan 4 algemeen en wijder verspreid. Ter vergelijk: in Europa komen liefst 80 soorten blauwtjes voor. Nou, succes ermee!

Gratis herkenningskaarten
Speciaal voor mensen die moeite hebben om blauwtjes in ons land te onderscheiden, heeft de Vlinderstichting een duidelijke herkenningskaart uitgegeven. En in één moeite door ook een herkenningskaart voor zandoogjes, witjes en blauwe juffers (libellen). Je kunt de vier kaarten gratis downloaden via de linkjes hieronder. Het is januari en hoewel het een behoorlijk zachte winter is, zal het nog wel even duren voordat je de eerste blauwtjes zult zien fladderen. Met deze herkenningskaarten kun je je alvast goed voorbereiden op voorjaar en zomer! Klik op onderstaande linkjes en download de herkenningskaarten. Lees verder

Over rotganzen aan de Oesterdam

De Oesterdam is een van die locaties in de Oosterschelde waar je rotganzen kunt zien. Ze foerageren op de slikken die bij eb droog vallen en rusten bij hoog water uit op het talud. Schuw zijn ze niet, maar benader ze wel voorzichtig. Ook als je in de auto zit en langzaam op ze af rijdt, gaan ze redelijk snel op de wieken. Als het water zakt en de rotganzen in het water kunnen staan, is het was- en poetstijd. Eerst wassen, dan poetsen, zoals je in dit filmpje kunt zien.




Recensie: Veldgids Libellen, Frank Bos, Marcel Wasscher en Weia Reinboud

veldgids libellenElke groep dieren heeft zijn eigen kenmerken. Juffers en libellen maken je het niet echt eenvoudig. Ooit gehoord van pterostigma, membranula, vertex en voorrandader? Het zijn stuk voor stuk kenmerken waaraan je libellen kunt herkennen. Ik vind deze groep insecten soms nog lastiger te herkennen dan sommige dagvlinders, een goede veldgids is dan ook een onmisbaar hulpmiddel om libellen te herkennen. De Veldgids Libellen begint met aan te wijzen waar je deze en andere kenmerken op het libellenlijf moet plaatsen.

Koop dit boek

 

 

Lees verder

Over een fuut die een eigen veer opeet

Vorige week, toen er nog ijs lag op de Alblas, filmde ik deze fuut in een wak. Minutenlang is hij bezig zich te wassen en te poetsen. Met op den duur een loshangende veer tot gevolg. Tot mijn grote verrassing plukt hij de veer los, manoeuvreert hem met de schacht in zijn snavel en slikt hem met een paar slokjes water in. Een stekelbaarsje glijdt makkelijker naar binnen vermoed ik. De fuut kokhalst een tijdje, net zolang tot de veer is weggewerkt. Blijf daarna ook nog even kijken. Aan het eind van de opname spreidt de fuut zijn vleugels en zie je de bijzondere zwartwit tekening op zijn vleugels. Dat patroon krijg je niet vaak te zien.

uitgewerkte vogeltochten

Waarom een fuut zijn eigen veren eet
Eigen veren eten is heel normaal voor een fuut. Niet voor andere vogels trouwens. De fuut is de enige vogel die zijn eigen veren eet. Ik las ergens dat ze meestal borst- of buikveren eten. ‘Mijn’ fuut eet een veer uit een vleugel, een behoorlijk grote dus. Dat zie je ook als hij de veer inslikt. De veer steekt dan nog een beetje uit zijn snavel. De reden waarom de fuut zijn eigen veren eet heeft te maken met de visgraten in zijn buik. Die kunnen behoorlijk scherp zijn en prikken overal doorheen, in ieder geval heel gemakkelijk door de zachte organen. Ter bescherming van zijn organen eet de fuut zijn eigen veren op. In de maag vormen de veren te samen met de visgraten een bal die de fuut na een tijdje uitbraakt. Een fuut poetst niet zijn tanden, maar zijn maag! Kijk in het voorjaar maar eens een tijdje naar futen die hun kuikens voeren. Best kans dat je ziet hoe een volwassen fuut zijn kuiken een veertje voert. Jong geleerd, is oud gedaan.

Opnieuw de matkop in natuurgebied Avelingen

Gisteren berichtte ik al over de matkop in natuurgebied Avelingen bij Gorinchem. Ik zag er tot mijn aangename verrassing een stuk of drie á vier rond vliegen. Gisteren ‘ving’ ik er één die zich rustig liet filmen op een tak met korstmossen. Ik filmde er ook in de grienden, een stuk lastiger vanwege de takken die kriskras door je beeld lopen. Ook daar blijven ze soms enkele tellen rustig zitten. Om uit te rusten of om de veren te poetsen. Ook de koolmezen waren trouwens druk in de weer en dat kun je goed horen. De mannetjes strijden nu al om vrouwtjes en territorium.

Vogels kijken op de Brouwersdam

Over een vlucht kleine zwanen boven Brandwijk

De omgeving van Brandwijk is een van de beste locaties in de Alblasserwaard om kleine zwanen te zien. Deze week zag ik er maar liefst 150 bij elkaar in een weiland zitten. Daar reed ook een tractor en die joeg de kleine zwanen op. Een deel streek in een weiland verderop neer. Een ander deel bleef langer zitten, ging uiteindelijk toch op de vlucht om naar andere oorden te verkassen. Hoor hoe ze met elkaar communiceren. Kijk ze na en nog het beste van alles: zoek ze een keer op. Mocht je denken dat je onderin het beeld een molenwiek voorbij ziet komen, dan heb je het mis. Het is de kerktoren van Brandwijk die in de steigers staat.

fietskaarten voor vogelaars

Over een matkop in de Avelingen bij Gorinchem

Vandaag na afloop van de korfbalwedstrijden van zoon- en dochterlief snel naar natuurgebied Avelingen bij Gorinchem gereden. Het moest snel, want om half vier begon de wedstrijd van Europees kampioen korfbal PKC in Papendrecht die zoonlief wel heel graag wilde bijwonen. Alle wedstrijden werden trouwens gewonnen. Snel wat vogels filmen, ai, dat knelt. Vogels kijken is al vaak een kwestie van geduld hebben en voor vogels filmen heb je naast een dubbele portie geduld ook nog flink wat geluk nodig. Zeker wanneer je meent de grienden van natuurgebied Avelingen bij Gorinchem te moeten bezoeken. Dat is het domein van zangvogels en tussen al die takken is filmen vaak onbegonnen werk. Maar dat viel mee! Kwantitatief heb ik deze middag niet veel gescoord. Maar kwalitatief des te meer. Voor het eerst van mijn leven matkoppen voor de lens! Matkoppen zijn een mezensoort en mezen zijn nog beweeglijker dan de Europees kampioenen korfbal! Het feit dat ik dit bericht schrijf, betekent dat het filmen van een matkop is gelukt. En hoe! Met zon in de rug, vlak boven me. Hij maakt er zijn typerende geluid nog bij ook. Er vlogen er een stuk of drie á vier rond. Later upload ik nog meer fragmenten. Die zijn ook mooi, maar niet zo fraai als deze.

vlag zuidholland

Matkoppen in natuurgebied Avelingen
Natuurgebied Avelingen bij Gorinchem is typisch een gebied waar je matkoppen kunt zien: grienden, al dan niet gezaagd, elzenbossen en percelen met hoge bomen wisselen elkaar af. Weiden aan de ene en het stromende water van de rivier de Merwede aan de andere kant. En overal plassen en slootjes. Vochtige loofbossen, hét leefgebied van de matkop.